Gepubliceerd 3 september 2026 · Bijgewerkt 17 september 2026· 5 min lezen
Vanaf 1 januari 2027 kun je niet meer salderen. Daarmee verandert de afweging tussen contractvormen, vooral als je zonnepanelen hebt. Volgens de ACM-energiemonitor van 13 augustus 2026 heeft 55% van de huishoudens een vast contract, 37% een variabel en 8% een dynamisch contract. Hieronder de vier vormen naast elkaar, en daarna drie vragen om te kiezen.
De vier contractvormen naast elkaar
| Vast | Variabel | Dynamisch | Hybride | |
|---|---|---|---|---|
| Stroomprijs | Vast voor de looptijd | Leverancier past aan, vaak op vaste momenten | Beursprijs per uur of kwartier, plus inkoopvergoeding | Dynamisch, per uur |
| Gasprijs | Vast voor de looptijd | Leverancier past aan | Per dag, volgt de markt | Vast voor de looptijd |
| Terugleververgoeding | Mag niet wijzigen tijdens het contract | Kan wijzigen, met minimaal een maand vooraankondiging | Volgt de beursprijs op het moment van teruglevering | Volgt de beursprijs |
| Opzeggen | Meestal met opzegvergoeding | Meestal kosteloos | Meestal kosteloos | Stroomdeel verschilt per leverancier |
| Past bij | Wie zekerheid wil en weinig kan verschuiven | Wie flexibel wil blijven zonder elk uur te volgen | Wie verbruik kan verschuiven | Wie op gas stookt en stroom kan verschuiven |
Wat de ACM zegt over de terugleververgoeding: bij een vast tarief mag de leverancier die niet wijzigen; bij een variabel tarief kan hij veranderen, “vaak op vaste momenten”, als dat in het contract staat en je minimaal een maand van tevoren wordt geïnformeerd; bij een dynamisch tarief hangt hij af van de actuele stroomprijs per uur of per kwartier. Elke leverancier met een vergunning moet ook een vast en een variabel modelcontract aanbieden, zodat je die makkelijk kunt vergelijken.
Hoe vaak een variabel tarief verandert, verschilt per leverancier. Vattenfall mag het in zijn variabele modelcontract aanpassen op 1 januari, 1 april, 1 juli en 1 oktober; Energiedirect schrijft dat variabele tarieven per kwartaal worden aangepast.
Een hybride contract is de minst bekende vorm. Wie het aanbiedt en wat er per leverancier voor geldt, staat op hybride energiecontract.
Drie vragen die de keuze bepalen
1. Hoeveel lever je terug, en wat kost dat bij jouw leverancier?
Dit staat op je jaarafrekening. Terugleverkosten blijven na 2027 bestaan, en de ACM schrijft dat ze soms hoger uitvallen dan de vergoeding voor je teruggeleverde stroom.
- Vast of variabel contract: de bedragen verschillen sterk per leverancier en per hoeveelheid teruglevering. Vattenfall, Essent, Energiedirect, Pure Energie, Gewoon Energie, Innova Energie, Budget Thuis, DELTA Energie en Powerpeers publiceren ze; zie terugleverkosten op een vast contract, met per leverancier de staffel.
- Dynamisch contract: een deel van de leveranciers rekent aantoonbaar geen aparte terugleverkosten, andere wel of rekenen een verkoopvergoeding. Het overzicht staat op terugleverkosten per dynamische leverancier.
Let bij dynamisch ook op wát je teruglevering waard is. Zonnepanelen leveren vooral midden op de dag terug, wanneer de beursprijs het laagst is. Hoe groot dat verschil is, zie je in dynamisch contract met zonnepanelen.
2. Kun je je verbruik verschuiven?
Bij een dynamisch of hybride contract betaal je per uur (of kwartier) de beursprijs. Dat is een voordeel als je kunt kiezen wánneer je stroom gebruikt, en een nadeel als dat niet kan.
Verschuifbaar verbruik heb je als je een of meer van deze dingen hebt:
- een elektrische auto die kan laden wanneer stroom goedkoop is
- een warmtepomp of elektrische boiler
- een thuisbatterij die automatisch op prijs stuurt
- wasmachine, vaatwasser of droger met een startuitstel
Heb je niets van dit alles en verbruik je vooral in de avond, dan verdwijnt een groot deel van het voordeel van dynamisch. De goedkoopste uren van de dag laten zien wanneer stroom op de beurs het goedkoopst is.
3. Hoeveel zekerheid wil je, en stook je op gas?
Een vast contract geeft zekerheid over je leveringstarieven, een dynamisch contract niet. Dat is geen financiële maar een persoonlijke keuze, en een legitieme. Stook je op gas, dan hoef je niet te kiezen tussen alles vast of alles dynamisch: met een hybride contract zet je het gas vast en houd je stroom flexibel.
De keuze op een rij
| Jouw situatie | Bekijk eerst |
|---|---|
| Verbruik goed te verschuiven, geen gas | Dynamisch |
| Verbruik goed te verschuiven, wel gas | Hybride of dynamisch |
| Weinig te verschuiven, wil zekerheid | Vast, met een check op de terugleverkosten |
| Weinig te verschuiven, wil flexibel kunnen opzeggen | Variabel, met een check op de terugleverkosten |
“Bekijk eerst” betekent: begin daar met vergelijken. Vraag bij twee of drie leveranciers een aanbod op met je eigen verbruik en teruglevering, want de uiteindelijke kosten hangen af van tarieven die de meeste leveranciers pas na je postcode tonen. De keuzehulp rekent de eerste stap voor je uit.
Waar je dynamische leveranciers op vergelijkt
Kies je voor dynamisch, dan verschillen leveranciers op vier punten. De actuele bedragen staan met bron in de vergelijking van dynamische contracten:
- Inkoopvergoeding: de opslag per kWh bovenop de beursprijs. Zie inkoopvergoeding per leverancier.
- Vaste leveringskosten per maand: bij een gemiddeld verbruik wegen die vaak zwaarder dan het verschil in inkoopvergoeding.
- Uur- of kwartierprijzen: sinds 1 oktober 2025 handelt de day-ahead-markt per kwartier. Sommige leveranciers geven kwartierprijzen door, andere rekenen per uur. Meer in kwartierprijzen uitgelegd.
- Batterij-API: met een thuisbatterij is een koppeling die automatisch op prijs stuurt het verschil tussen optimaliseren en handmatig bijsturen.
Wat je niet moet doen
Alleen op de kWh-prijs vergelijken. Bij een dynamisch contract bestaat er geen vaste kWh-prijs; je vergelijkt de opslag en de vaste kosten. Bij een vast contract horen de terugleverkosten in de vergelijking als je zonnepanelen hebt.
Een vast contract openbreken zonder te rekenen. Meestal betaal je een opzegvergoeding. Hoe die werkt, staat op overstappen naar een dynamisch contract.
Wachten tot januari. Wat je vóór 1 januari 2027 regelt, staat in de checklist einde saldering.
Bronnen
- ACM ConsuWijzer — Salderen en terugleveren: terugleververgoeding bij vaste, variabele en dynamische tarieven; terugleverkosten na 2027. Gelezen op 16 september 2026.
- ACM ConsuWijzer — Energieleveranciers met een vergunning: verplicht vast en variabel modelcontract. Gelezen op 17 september 2026.
- ACM, Energiemonitor van 13 augustus 2026: aandeel vaste, variabele en dynamische contracten.
- Vattenfall — Modelcontractvoorwaarden stroom, variabele tarieven: wijzigingsmomenten. Gelezen op 16 september 2026.
- Energiedirect — Dynamisch energiecontract: variabele tarieven per kwartaal aangepast. Gelezen op 16 september 2026.
- Rijksoverheid — Salderingsregeling stopt in 2027: einde saldering en minimumvergoeding tot 2030.
Probeer onze calculator
Reken jouw situatie door op basis van 2026-cijfers en zie of overstappen loont.
Open calculatorWat je hiermee kunt doen
Overstappen naar NextEnergy
Bij een dynamisch contract is de beursprijs voor iedereen gelijk — het verschil zit in de inkoopvergoeding en de vaste leveringskosten. Op die twee samen is NextEnergy op dit moment de goedkoopste van de leveranciers die wij volgen.
- ✓laagste leverancierskosten van de vergelijking: € 124 per jaar
- ✓rekent per heel uur af
Affiliate-link. Wij ontvangen mogelijk commissie als je via deze link overstapt. Dat beïnvloedt de cijfers op deze pagina niet.
Veelgestelde vragen
Is een vast of variabel energiecontract beter na 2027?
Is een dynamisch contract beter dan een vast contract na 2027?
Wat is een hybride energiecontract?
Kan ik overstappen als mijn vaste contract nog loopt?
Gerelateerde artikelen
Hoe werkt een dynamisch energiecontract?
Bij een dynamisch energiecontract betaal je per uur of kwartier de beursprijs van dat moment, plus opslag, energiebelasting en btw. Zo werkt het, en voor wie het loont.
Kwartierprijzen uitgelegd: wat verandert er aan je dynamisch contract?
Sinds oktober 2025 handelt de groothandelsmarkt stroom per kwartier in plaats van per uur. Wat kwartierprijzen betekenen voor je energierekening, je thuisbatterij en je zonnepanelen.
